Werking van vitamine D bij kanker

Het belang van de vitamine D-status voor preventie en behandeling van kanker 

Vitamine D is van vitaal belangrijk voor het in stand houden  sterke botten, gezonde tanden en krachtige spieren. Om dit doel te bereiken moet gedurende het hele jaar voldoende vitamine D in ons bloed aanwezig zijn.  We noemen dit de vitamine D-status. Expositie van de huid aan zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D. In de winter is de zonkracht onvoldoende en kan geen vitamine D worden aangemaakt. Veel ouderen hebben vitamine D-gebrek. De  Gezondheidsraad adviseert aan vrouwen boven 55 jaar en aan mannen boven 70 jaar  de dagelijkse inname gedurende het hele jaar van een vitamine D supplement in een dosis van 800IE.  De vitamine D-status  blijft  het hele jaar stabiel  en adequaat.

 

Optimale vitamine D status voor kankerpreventie. Het vitamine D  dat in de huid wordt gevormd, na exposure aan zonlicht, wordt in de lever omgezet naar 25(OH)D,  dat vervolgens wordt afgegeven aan de bloedbaan. In het kader van kankerpreventie wordt in de betreffende weefsels het circulerende 25(OH)D middels een membraanreceptor  opgenomen in de cel en omgezet naar 1,25(OH)D3 door CYP27B1, een enzym behorend tot het cytochroom P450 systeem.  De huidige visie is dat de productie van 1,25(OH)D3 optimaal is bij een 25(OH)D3 bloedspiegel vanaf 100 nmol/L. Veel onderzoek is gedaan naar de preventie van darmkanker door vitamine D door Professor Garland.  Op  basis van gegevens uit observationele studies kwam hij tot de uitspraak dat een vitamine D-status van 100 – 150 nmol 25(OH)D3 in de VS en Canada jaarlijks 49.000 nieuwe gevallen van darmkanker en 58.000 nieuwe gevallen van borstkanker kan voorkomen.

Ook in West- Europa werd in een grote prospectieve studie (EPIC, 2010) gevonden dat deelnemers met een vitamine D-status boven 110 nmol/L na ongeveer 4 jaar een 40% lager risico hadden op darmkanker dan personen met een vitamine D-gebrek. Momenteel lopen nog een aantal gerandomiseerde primaire preventie studies met  vitamine D. De gegevens komen volgend jaar beschikbaar.

 

De optimale vitamine D-status voor patiënten met kanker.  Reeds in 2008 publiceerde Holick dat patienten met darmkanker en met een vitamine D-status boven 75 nmol/L een 25% lagere kans hadden om te overlijden aan hun ziekte. Garland rapporteerde dat een vitamine D-status van 100-150 nmol 25(OH)D3 de jaarlijkse mortaliteit van patienten met darmkanker en prostaatkanker kan halveren.   In een recente studie bij patiënten met darmkanker stadium IV, die waren behandeld met FOLFOX , werd eveneens  bevestigd dat de patiënten  met de hoogste  vitamine D bloedspiegels  significant langer overleefden. Tijdens de ASCO meeting 2017 werden de eerste resultaten gepubliceerd van de SUNSHINE studie. Het betreft een prospectieve gerandomiseerde studie naar de toegevoegde waarde van vitamine D bij patiënten met uitgezaaide darmkanker. De groep patiënten in de studiearm kregen vitamine D in een hoge dosering. De  controle patiënten kregen een lage dosis vitamine D. De progressievrije overleving van de patiënten in de behandelgroep was significant beter dan de overleving van de patiënten in de controle groep.  Hopelijk zal in Nederland een besluit worden genomen om vitamine D aan het behandelprotocol van patiënten met coloncarcinoom stadium III toe te voegen.  Deze patiëntengroep  wordt  sinds kort kortdurend behandeld (3 kuren) en de therapeutische werking van vitamine D zal de overleving bevorderen.

Referenties:

Ma Y, Zhang P, Wang F et al. Association between vitamin D and risk of colorectal cancer: a systematic review of prospective studies. J Clin Oncology 2011 29, 3775-3782. Pubmed 21876081.

Ng K, Wolpin BM, Meyerhardt JA, et al. Prospective study of predictors of vitamin D status and survival in patients with colorectal cancer Br J Cancer 2009 101, 916-923  Pubmed 19690551

 



Comments are closed.